De evolutie van voorkeuren voor smaken; van Pasoa naar Chablis

Als je deze titel leest, zou het zomaar een moeilijk filosofisch stuk over het fenomeen “smaak” kunnen gaan worden. En ik kan je vertellen; dat wordt het ook. Nee hoor, geintje. De titel is overigens wel met zorg uitgekozen. Want er valt wel degelijk over smaak te twisten. Alleen hebben we het dan wel over de voorkeur voor smaken.

Over smaak valt WEL te twisten

“Huh? Dat is raar ik zeg m’n hele leven al wat anders, en als ik iets niet lekker vindt dan is dat toch gewoon zo!”. Klopt helemaal, alleen heeft dat niet direct iets te maken met smaak, maar eerder met proeven. Om het helemaal goed te omschrijven, heeft het te maken met je persoonlijke voorkeur voor de verschillende smaken.

We hebben, als mens, een aantal basis smaken. Eerst waren dat er 4, toen 5 en ondertussen wordt er ook wel gezegd dat ze eigenlijk niet meer te tellen zijn. Deze basis smaken zijn: zoet, zuur, bitter, zout en als laatste nieuwe binnenkomer; umami. Echter kan de menselijke tong alleen van de smaak bitter al een hele berg aan verschillende soorten onderscheiden. Vandaar dat de totale hoeveelheid bijna niet te tellen valt.

Een uitleg over het gezegde “over smaak valt niet te twisten” luidt: over smaak kun je niet discussieren / ruzie maken omdat ieder nu eenmaal zijn eigen smaak heeft… Onzin dus. We hebben allemaal dezelfde smaak we waarderen alleen sommige smaken meer of minder.

De evolutie van je persoonlijke voorkeuren

Deze voorkeur voor de smaken veranderd wel naarmate je ouder wordt en/of vaker verschillende smaken probeert. We hebben allemaal wel één of meerdere gerechten die je vroeger, als kind, verschrikkelijk vond en nu wel prima, of misschien zelfs lekker, vind. Voor mij zijn dit er ondertussen behoorlijk wat. Ja, ja, als kind heb ik ze vervloekt, maar tegenwoordig gaat er best een spruitje of twee in, en ook zuurkool kan ik waarderen. Witlof is trouwens nog steeds een “work in progress”.

Hoe deze evolutie tot stand komt weet ik niet precies. Ik heb wel eens gelezen dat dit komt doordat je smaakreceptoren eigenlijk steeds slechter worden. Als kind proef je dus alles heel intens en dit wordt steeds minder. Dit zou dan kunnen verklaren waarom oudere mensen steeds minder eetlust krijgen en alles vlak van smaak vinden.

En dan is hij hier dan eindelijk; het bruggetje naar de wijn. Want zoals dit voor eten geld, geld dit natuurlijk ook voor drinken.

Van zoete meuk naar bitter en zuur

Ook bij je voorkeur voor drank is waarschijnlijk het een en ander veranderd. Om maar even bij mezelf te blijven; ik moet echt niet meer denken aan de zoete meuk die ik dronk toen ik jong(er) was (NIX ONDER DE 18!!!).
Ik dronk dingen als Pasoa, Pisang Ambon, Malibu en dan nog het liefst van die goedkope namaak versies van deze dranken uit de supermarkt. O, en vergeet vooral de Breezers niet. En dan ook nog alles door elkaar. Alleen tijdens het schrijven over deze, waarschijnlijk, chemische mierzoete drankjes, gaat mijn maagzuur al te keer.
Ik denk wel dat dit het meest voorkomende “drink-tijdspad” – om het zo maar even te noemen – is, waar meerdere mensen zich in zullen herkennen. Eerst zoet en daarna pas wat complexere smaken als zuren en bitters. Eerst veel te zoete, met suiker vol gepompte drankjes en later pas bier en/of wijn.

Hoe complexer hoe beter

Toen ik wijn ontdekte liep ik, en ik denk meerdere met mij, dit hele proces – van zoet naar complex – nog een keer door. Eerst volle zwoele smaken als nieuwe wereld Cabernet Sauvignons, Zinfandels, Primitivo’s. Houtgelagerde Amerikaanse Chardonnay’s die bijna naar boterbabbelaars smaken en zelfs Moscato d’Asti als “gewone”wijn, ipv dessert wijn (jep, i’ve been there). En hoe anders kan de wereld er uit zien. Nu wordt ik blij van complexere wijnen die barsten van de mineralen, zuren, kruidigheid. Witte wijn uit Baskenland, een Chablis, een goede orange wine, een Nebbiolo, een boerse Pinot Noir, een kruidige en elegante krachtpatser uit de Rhône, etc. etc. kom maar door!

Ik weet dat ik net beschreef dat deze evolutie van smaak, volgens een theorie die ik ergens eens gelezen heb, dus eigenlijk niets meer is dan pure achteruitgang van je smaakreceptoren. Maar als het over wijn (en andere dranken) gaat, noem ik het gewoon vooruitgang.

 

Please follow and like us: